Ca Ngày Đổ Mồ Hôi Trên Đường Nhựa, Ca Đêm Đổ Mồ Hôi Trên Sàn Tập: Những Chiến Binh Thầm Lặng Của Cộng Đồng Việt Tại Mỹ

Nếu bạn hỏi Minh Tuấn — tài xế xe tải đường dài ở vùng ngoại ô Houston — rằng anh tìm đâu ra thời gian để chạy marathon, anh sẽ cười và nói: "Tôi không tìm. Tôi tạo ra nó."

Mỗi sáng thứ Hai, Tuấn xuất phát từ nhà lúc 4 giờ sáng, lái chiếc xe tải 18 bánh xuyên qua Texas đến tận Louisiana. Về đến nhà thường là 7, 8 giờ tối. Vậy mà đôi giày chạy bộ của anh không bao giờ được phép nghỉ quá hai ngày liên tiếp.

Câu chuyện của Tuấn không phải ngoại lệ. Trong cộng đồng người Việt tại Mỹ, có không ít những người như anh — những con người đang âm thầm gánh hai cuộc đời song song: một cuộc đời mưu sinh, và một cuộc đời thể thao.

Không Phải Ai Cũng Bắt Đầu Từ Vạch Xuất Phát Bằng Phẳng

Thể thao ở Mỹ, với nhiều người nhập cư thế hệ đầu, không phải thứ xa xỉ hay sở thích nhàn rỗi. Nó là thứ họ phải tranh giành từng giờ, từng phút với cuộc sống.

Chị Lan Phương, 38 tuổi, làm thợ nail ở Garden Grove, California, đăng ký thi đấu powerlifting lần đầu vào năm 2022 sau khi xem một video ngắn trên YouTube. Chị không có phòng gym xịn, không có HLV cá nhân. Chị tập trong garage nhà với một bộ tạ mua lại từ Facebook Marketplace, thường là sau 10 giờ đêm khi hai đứa con đã ngủ.

"Nhiều người hỏi tôi sao không thuê PT," chị kể. "Tôi bảo: tiền đó tôi để dành cho con học thêm toán. Còn tôi tự học trên YouTube được."

Năm ngoái, Lan Phương đứng trên bục tại một giải powerlifting nghiệp dư ở Southern California, giành hạng ba ở hạng cân 63kg. Cả tiệm nail của chị ăn mừng như thể đó là Olympic.

Giữa Hai Ca Làm Việc Là Một Bài Tập Boxing

Anh Hùng Nguyễn, 44 tuổi, phụ bếp tại một nhà hàng ở khu Chinatown của Chicago, có lịch trình mà ngay cả những người trẻ cũng phải ngán: ca sáng từ 6h đến 2h chiều, về nhà nghỉ ngơi một tiếng, rồi đến phòng gym luyện boxing từ 3h30 đến 5h chiều, sau đó quay lại nhà hàng làm ca tối đến 11h đêm.

Anh tập boxing đã được sáu năm. Không phải để trở thành nhà vô địch. Anh tập vì "nó dạy tôi đứng dậy sau khi bị đánh ngã — cả trong phòng gym lẫn ngoài đời."

Triết lý đó nghe có vẻ đơn giản, nhưng với một người đã vượt biên, làm lại từ đầu ở tuổi 30, nó mang trọng lượng khác hẳn.

Khi Cơ Thể Mệt Mỏi Nhưng Ý Chí Không Cho Phép Dừng

Một trong những thách thức lớn nhất mà những vận động viên kiêm lao động như họ phải đối mặt không phải là thiếu tài năng — mà là thiếu sự hồi phục.

Cơ thể của một tài xế xe tải không giống cơ thể của một vận động viên được nghỉ ngơi đầy đủ. Đau lưng mãn tính, mệt mỏi tích lũy, thiếu ngủ — đó là những "đối thủ" vô hình mà Minh Tuấn phải đối mặt mỗi ngày trước khi bước ra đường chạy.

Anh đã hoàn thành ba giải marathon toàn phần, trong đó có Houston Marathon năm 2024 với thành tích 4 giờ 12 phút — không phải con số của một elite runner, nhưng là con số của một người đã chạy xuyên qua mệt mỏi, đau nhức, và không ít lần muốn bỏ cuộc.

"Lúc chạy đến km 35, chân tôi như gỗ," anh nhớ lại. "Nhưng tôi nghĩ đến những chuyến hàng dài 600 dặm một mình giữa đêm. So với đó, còn 7km nữa thì nhằm nhò gì."

Hình Mẫu Thực Tế Ngay Trong Cộng Đồng

Điều đặc biệt về những câu chuyện này là chúng không cần được tô vẽ thêm. Chúng đã đủ truyền cảm hứng theo cách thô ráp, chân thật nhất.

Với thế hệ trẻ gốc Việt đang lớn lên ở Mỹ — những đứa trẻ hay bị áp lực phải chọn giữa học hành và thể thao, giữa kỳ vọng gia đình và niềm đam mê cá nhân — hình ảnh người cha đi làm xe tải về rồi vẫn buộc dây giày chạy bộ là thứ không có sách giáo khoa nào dạy được.

Chị Lan Phương kể rằng con gái 14 tuổi của chị bây giờ cũng tập tạ cùng mẹ trong garage. Không phải vì chị ép. Mà vì con bé nhìn thấy mẹ làm và tự muốn thử.

"Con tôi hỏi: 'Mẹ không mệt sao?' Tôi nói: 'Mệt chứ. Nhưng mệt mà làm được thì mới đáng.' Nó gật đầu rồi bắt đầu tập."

'Không Có Thời Gian' Chỉ Là Cách Nói Khác Của 'Chưa Đủ Muốn'

Nhiều người trong cộng đồng hay nói rằng họ không có thời gian tập thể thao. Nhưng những người như Tuấn, Phương, Hùng đang chứng minh điều ngược lại bằng chính cuộc sống của họ.

Họ không có nhiều thời gian hơn bất kỳ ai. Thậm chí họ còn có ít hơn. Nhưng họ chọn dùng phần thời gian ít ỏi đó theo cách khác.

Thể thao với họ không phải là cách thoát khỏi cuộc sống. Nó là cách họ sống đầy đủ hơn trong cuộc sống đó — một cuộc sống vừa cực nhọc vừa đáng tự hào theo cách mà rất ít người hiểu được nếu chưa từng trải qua.

Và khi họ bước lên bục podium, dù chỉ là giải địa phương, dù khán giả chỉ có vài chục người — khoảnh khắc đó không nhỏ chút nào. Nó là tổng hợp của hàng trăm buổi tập sau nửa đêm, hàng chục lần muốn bỏ cuộc nhưng không bỏ, và một ý chí được rèn giũa không phải trong phòng gym — mà từ rất lâu trước đó, trên những con đường dài không tên tuổi của người nhập cư.

Thể Thao 88 trân trọng mọi câu chuyện thể thao từ cộng đồng. Nếu bạn biết ai xứng đáng được kể, hãy chia sẻ với chúng tôi.